جنگل استراتژی؛ کارآفرینی در قالب یک مکتب

عنوان کتاب (فارسی): جنگل استراتژی (کارآفرینی در قالب یک مکتب)

عنوان کتاب (انگلیسی): Strategy safari: A guided tour through the wilds of strategic management

نام نویسنده: هنری مینتزبرگ، بروس آلستراند، ژوزف لمیل

نام مترجم: محمود احمدپور داریانی

ناشر : انتشارات جاجرمی

سال و دوره چاپ : 1388 (چاپ دوم)

 

معرفی کتاب جنگل استراتژی؛ کارآفرینی در قالب یک مکتب

تمرکز اصلی این کتاب بر معرفی مکاتب متفاوت استراتژی است؛ به این منظور نویسندگان استراتژی را در قالب جنگلی از حیوانات گوناگون در نظر گرفته­‌اند و هر یک از این حیوانات سمبل یک مکتب فکری در ارتباط  با فرآیند شکل‌­گیری استراتژی هستند.

مکاتب ده‌گانه معرفی­‌شده در این کتاب به سه دسته تقسیم می‌­شوند: مکاتب تجویزی، مکاتب توصیفی و مکاتب ترکیبی. این مکاتب عبارت‌اند از:

مکتب طراحی، مکتب برنامه‌­­ریزی، مکتب موقعیت­‌یابی، مکتب کارآفرینی، مکتب شناختی، مکتب یادگیری، مکتب قدرت، مکتب فرهنگی، مکتب محیطی و مکتب ترکیب‌­بندی.

مکاتب تجویزی بر چگونگی تشکیل استراتژی­‌ها تمرکز دارند، تمرکز مکاتب توصیفی بر چگونگی شکل‌­گیری استراتژی‌­ها و نحوه عمل آن‌ها است و مکاتب ترکیبی که مفهوم «تغییر در سازمان» را در بردارند، ترکیبی از مکاتب دیگر هستند.

جنگل استراتژی کارآفرینی

فصول دوازده‌گانه کتاب جنگل استراتژی

این کتاب در دوازده فصل نگارش شده است. در فصل اول تمثیل فیل مولوی برای شناسایی مفهوم استراتژی مطرح می­‌شود.

آنچه از کاربرد این تمثیل حاصل می‌­شود درک پیچیدگی و مبهم بودن فرایند تشکیل و تدوین استراتژی است همان‌طور که در این تمثیل هیچ‌یک نمی‌­توانیم پیکر فیل را به‌­طور کامل ببینیم و هریک بخشی از آن را لمس کردیم؛ در شناخت و درک استراتژی و چگونگی شکل‌­گیری آن نیز نابینا هستیم و باید تک‌تک اجزا آن را شناخته و نهایتاً آن را به‌­صورت کل ببینیم.

تفکر استراتژیک

در فصول بعدی کتاب به معرفی اجزای پیکره فیل استراتژی پرداخته و مکاتب زیر را معرفی می‌کند:

  1. مکتب طراحی؛ تدوین استراتژی به‌­عنوان یک فرایند مفهوم‌­سازی

تدوين استراتژی به‌عنوان يك فرايند مفهوم‌سازی، بين توانایی‌های داخلی و امكانات خارجی تناسب و تطابق ايجاد می‌کند.

  1. مکتب برنامه‌­­ریزی؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند رسمی

برخلاف طراحی به جای فكر كردن به ارزش‌ها توجه خود را به اهداف كمی سازمان معطوف داشت. در واقع ابتدا اهداف تعيين و سپس شرايط درونی و بيرونی سازمان ارزيابی می‌شود.

  1. مکتب موقعیت‌­یابی؛ تدوین استراتژی به ­عنوان یک فرایند تحلیلی

در اين مكتب تنها تعداد خيلی كمی از استراتژی كليدی در هر صنعت معين مطلوب است. درواقع مجموعه‌ای از ابزارهای تحليلی را برای تطبيق استراتژی با شرايط ايجاد كرد.

  1. مکتب کارآفرینی؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند رؤیایی

برعكس مكتب طراحی است يعنی اين مكتب نه‌تنها فرايند تشكيل استراتژی را بر رهبر منفرد متمركز ساخته بلكه بر ذاتی بودن فرايندهای ذهنی مثل شهود، تجربه و بينش تأكيد دارد.

  1. مکتب شناختی؛ تدوین استراتژی به ­عنوان یک فرایند ذهنی

تأكيد بر جنبه‌های روان‌شناختی و شناسایی ذهن استراتژيك . يعنی استراتژيست‌ها خودآموخته هستند و تصميمات آن‌ها محصول تجربه مستقيم آن‌هاست.

  1. مکتب یادگیری؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند غیرمنتظره

بنياد اين مكتب بر توصيف است نه تجويز و شکل‌گیری است تا تدوين. در اينجا تدوين از اجرا جدا نيست، تصميمات و فعالیت‌های جزئی افراد مختلف، استراتژی را تشكيل می‌دهد. یادگیری به‌عنوان ايجاد دانش مطرح است يعنی تأكيد بر دانش ضمنی به جای دانش صريح يادگيری فردی موجب يادگيری جمعی می‌شود.

  1. مکتب قدرت؛ تدوین استراتژی به ­عنوان یک فرایند مذاکره

تدوين استراتژی فرايند آشكار قدرت است. استراتژی‌ها از فرايندهای سياسی نشئت می‌گیرند. لذا بيشتر موقعيت هستند تا چشم‌انداز و پیش‌بینی‌نشده هستند تا پیش‌بینی‌شده. برای كسب مقبوليت بايد واقعیت‌های سياسی را شناخت و اداره كرد.

  1. مکتب فرهنگی؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند جمعی

استراتژی حاصل یک تعامل اجتماعی است. استراتژی در مکتب فرهنگی به نفع عمومی اشاره دارد حال‌آنکه در مکتب قدرت به نفع شخصی توجه می‌­شود. در این مکتب استراتژی بیشتر به ­عنوان ناظر به چشم‌­انداز مطرح است تا یک موقعیت.

  1. مکتب محیطی؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند واکنش‌پذیر

محیط به­ عنوان مجموعه نیروهای خارج از سازمان تعریف می­‌شود.با قرار دادن محيط در كنار رهبری و سازمان ديدگاه كلی شکل‌گیری استراتژی را متعادل می‌­سازد. استراتژی عبارت است از: يافتن راه‌های كسب منافع اقتصادی و تبديل آن به منابع سمبوليك و بالعكس.

  1. مکتب ترکیب‌­بندی؛ تدوین استراتژی به­ عنوان یک فرایند تغییر و دگرگونی

اين مكتب امكان آشتی و سازگاری و یکپارچه‌سازی پیام‌های مكاتب ديگر فراهم می‌کند. استراتژی‌ها در این مکتب  به ­عنوان الگو، طرح، وضعيت، چشم‌انداز يا تدابير و ترفندهای ديگر مطرح می‌­شوند.

شناخت کامل فرایند تدوین استراتژی با مفهوم کل‌­نگری و ترکیب این اجزا گره­‌خورده است. یعنی درنهایت باید کل اندام فیل استراتژی موردتوجه باشد، چراکه کل متفاوت از جمع اجزا است.

جنگل استراتژی کارآفرینی

تلخیص: (زری آب­سالان)

 

برای مطالعه بیشتر

در بخش خواندنی‌های وبسایت راچونه، مقاله‌ها، جستارها و کتاب‌های مختلفی را در حوزه مدیریت برای شما گردآوری‌ کرده‌ایم.

خواندنی‌ها

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این پست را منتشر کنید

پست‌های دیگر

جستارهایی در مدیریت

جستارهایی در مدیریت

کتاب «جستارهایی در مدیریت» شامل مقالاتی از پژوهشگران هاروارد است که حول محور موضوعات مهم رشته مدیریت مانند مدیریت بحران، تصمیم‌‏گیرى در شرایط دشوار، یادگیرى سازمانى، مدیریت منابع انسانى، مدیریت فناورى و مدیریت دانش نوشته شده‌اند.