مدل مدیریت استراتژیک مبنا

عنوان کتاب ( فارسی): مدل مدیریت استراتژیک مبنا

عنوان کتاب (انگلیسی): Mabena Strategic Management Model

نام نویسنده:  کاوه­ محمد سیروس و امیرحسین صبورطینت

نام مترجم:

ناشر : انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر

سال و دوره چاپ : 1394 (چاپ سوم)

تلخیص: محمد حسن متوسلی

اهمیت مدیریت استراتژیک و اثرات آتی آن بر سازمان در دهه­ های اخیر بر همگان آشکارشده است و کمتر کسی را می­توان یافت که این امر را نفی کند. به همین سبب بسیاری از سازمان­ها و کارفرمایان به خاطر تحولات محیطی، به‌سرعت به سمت این الگوی چاره ­ساز، حرکت کردند. در این اثنا سؤال همیشگی و بعضاً بی ­پاسخ برخی افراد مجدداً مطرح می­ شود که آیا همه سازمان­ها باید از یک الگو پیروی کنند؟ آیا الگوهای موجود در ادبیات جهانی مدیریت، با فرهنگ ملی و سازمانی ما همخوانی دارد؟ این‌چنین سوالاتی موجب به تفکر برخی صاحب‌نظران گردید و در بعضی موارد نگاره­ هایی از آن‌ها به چاپ رسید.

“دکتر کاوه­ محمد سیروس” (عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر) و “امیرحسین صبورطینت” در همین راستا اقدام به نگارش یک مدل مدیریت استراتژیک بومی تحت عنوان “مدل مبنا” نمودند. به نقل از ایشان: «ضعف کشورمان در بکارگیری ابزارها و الگوهای مدیریت استراتژیک از یک‌سو و متناسب نبودن بسیاری از مدل­های غربی مدیریت استراتژیک از سوی دیگر، ما را بر آن داشت تا ضمن تحقیق در مکاتب مرتبط با این دانش و ضمن به‌کارگیری از تجارب ارزشمند مختلف در استقرار سیستم­­های مدیریت استراتژیک در کشور، مدل بومی و کاربردی را به‌منظور تدوین، اجرا و ارزیابی برنامه­ های استراتژی برای شرکت­ ها و سازمان­ های ایرانی ارائه نماییم”. این کتاب دارای 9 فصل است که مدل مبنا را که خود دارای 6 مجموعه است، تشریح می­ کند. نقشه راهنمای مدل مدیریت استراتژیک مبنا در شکل زیر نشان داده‌شده است؛

فصل اول کتاب به‌مرور و بازبینی مفاهیم و موضوعات مدیریت استراتژیک اختصاص داده‌شده است. بیان تعاریف واژگان و مفاهیم این حوزه و همچنین معرفی نظرات اندیشمندان مختلفی همچون دیوید، اسکولز و جانسون، تامسون و استریک­لند نیز در این فصل گنجانده شده است تا خواننده مفاهیم نظری این مدل را درک نماید.

فصل دوم به تبیین سیر و روند توسعه و طراحی مدل مدیریت استراتژیک مبنا پرداخته‌شده است. پس از عارضه‌یابی مدل­ها و با تلفیق و بهره­ گیری مناسب نقاط قوت و ضعف هریک از آن‌ها، درنهایت یک مدل ارتقا یافته تحت عنوان مدل مبنا طراحی گردید.

فصل سوم قسمتی از مجموعه اول مدل مبنا (شناخت و تحلیل استراتژیک) را شرح می­ دهد. ابتدای امر، سازمان اجرای پروژه را شرح داده و مسئولیت­ ها را تبیین می­کند. پس‌ازآن گام «شناخت وضعیت موجود» را شرح داده و سپس تحلیل قوت‌ها و ضعف‌ها را تشریح می ­کند. در مدل مبنا برای شناسایی نقاط قوت و ضعف از سه متد زیر بهره گرفته می­شود؛

  • عوامل بحرانی موفقیت (CSF) موقت
  • تحلیل وظیفه ­ای
  • دوره عمر سازمان

فصل چهارم قسمت دیگری از مجموعه اول مدل مبنا (شناخت و تحلیل استراتژیک) یعنی «تحلیل عوامل محیطی» را شرح می ­دهد. به اعتقاد نگارندگان، تحلیل عوامل محیطی در مدل مبنا شامل اجزای زیر می­شود؛

  • تحلیل محیط دور (از طریق آنالیز PESTLE)
  • تحلیل محیط نزدیک (از طریق آنالیز 5 عاملی پورتر)
  • تحلیل ذی­نفعان و شناسایی خط­ مشی­ ها و سیاست ­ها

فصل پنجم به تشریح مجموعه دوم مدل مبنا (تدوین ارکان جهت ساز) پرداخته‌شده است. این فصل که به توضیح تدوین چشم‌انداز، مأموریت و اصول ارزشی می­ پردازد، به دنبال ترسیم آینده ­ای مطلوب برای سازمان است.

فصل ششم تشریح مجموعه سوم مدل مبنا (استراتژی­ ها و اهداف) را به نگارش درآورده است. استراتژی­های کلان سازمان را از طریق دو مدل آنالیز IEFE و مدل SPACE تدوین می ­نماید. عوامل بحرانی موفقیت (CSF) و شایستگی­ها (Competency) نیز مشخص‌شده و براساس موارد تشریح شده، به تدوین استراتژی­ ها و راهکارها پرداخته می­شود.

فصل هفتم به توضیح مجموعه چهارم مدل مبنا (تحلیل و عارضه ­یابی فرایندهای کلیدی) اختصاص‌یافته است.  ابتدای فصل سلسله‌مراتب استراتژی­ها توضیح داده‌شده و سپس شناسایی فرایندهای کلیدی را تبیین می­ کند. مدل مبنا برای شناسایی فرایندها و عارضه ­یابی آن‌ها از دیدگاه بلوغ فرایندی (Process Maturity) و مدل فیلیپس بهره می­گیرد.

در فصل هشتم به توضیح مجموعه پنجم مدل مبنا (برنامه­ ها و شاخص­ ها) پرداخته‌شده است. در این فصل اهداف عملیاتی را با توجه به نتایج حاصل‌شده تا این مرحله (نتایج عارضه­ یابی فرایندها، چشم­انداز، مأموریت و اهداف و…) تعیین می­ کند. همچنین مدل مبنا در این مرحله از مدل کارت امتیازی متوازن نیز بهره می­ گیرد.

فصل نهم که فصل انتهایی کتاب است، مجموعه آخر مدل مبنا (به سمت سازمان استراتژی محور) را شرح می ­دهد. این گام، ضمانت اجرایی بیشتری را برای استراتژی­های در نظر گرفته‌شده، فراهم می­ کند. یکی از این موارد را ساختار کلان می­ داند و اصولی را همچون تئوری ادیزس برای طراحی آن شرح می ­دهد. در پایان فصل به نحوه اولویت ­بندی پروژه­ ها و بودجه ­بندی آن‌ها و همچنین نظارت بر اجرای آن‌ها پرداخته‌شده است.

این پست را منتشر کنید

اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در telegram

پست‌های دیگر