جنگل استراتژی(کارآفرینی در قالب یک مکتب)

عنوان کتاب ( فارسی): جنگل استراتژی(کارآفرینی در قالب یک مکتب)

عنوان کتاب (انگلیسی):Strategy safari: a guided tour through the wilds of strategic management

نام نویسنده:  هنری مینتزبرگ،بروس آلستراند، ژوزف لمیل

نام مترجم: محمود احمدپور داریانی

ناشر : انتشارات جاجرمی

سال و دوره چاپ : 1388 (چاپ دوم)

تلخیص: (زری آب­سالان)

مروری بر کتاب:

تمرکز اصلی این کتاب بر معرفی مکاتب متفاوت استراتژی است؛ به این منظور نویسندگان استراتژی را در قالب جنگلی از حیوانات گوناگون در نظر گرفته­اند و هر یک از این حیوانات سمبل یک مکتب فکری در ارتباط  با فرآیند شکل­گیری استراتژی هستند. مکاتب ده‌گانه معرفی­شده در این کتاب به سه دسته تقسیم می­شوند: مکاتب تجویزی، مکاتب توصیفی و مکاتب ترکیبی.  این مکاتب عبارت‌اند از:

مکتب طراحی، مکتب برنامه­­ریزی، مکتب موقعیت­یابی، مکتب کارآفرینی، مکتب شناختی ، مکتب یادگیری، مکتب قدرت، مکتب فرهنگی، مکتب محیطی و مکتب ترکیب­بندی.

مکاتب تجویزی بر چگونگی تشکیل استراتژی­ها تمرکز دارند، تمرکز مکاتب توصیفی بر چگونگی شکل­گیری استراتژی­ها و نحوه عمل آن‌ها است و مکاتب ترکیبی که مفهوم”تغییر در سازمان” را در بردارند، ترکیبی از مکاتب دیگر هستند.

این کتاب در دوازده فصل نگارش شده است. در فصل اول تمثیل فیل مولوی برای شناسایی مفهوم  استراتژی مطرح می­شود. آنچه از کاربرد این تمثیل حاصل می­شود درک پیچیدگی و مبهم بودن فرایند تشکیل و تدوین استراتژی است همان‌طور که در این تمثیل هیچ‌یک نمی­توانیم پیکر فیل را به­طور کامل ببینیم و هریک بخشی از آن را لمس کردیم؛ در شناخت و درک استراتژی و چگونگی شکل­گیری آن نیز نابینا هستیم و باید تک‌تک اجزا آن را شناخته و نهایتاً آن را به­صورت کل ببینیم. در فصول بعدی کتاب به معرفی اجزای پیکره فیل استراتژی پرداخته و مکاتب زیر را معرفی می­نماید:

  1. مکتب طراحی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند مفهوم­سازی

تدوين استراتژي به‌عنوان يك فرايند مفهوم‌سازی، بين توانائی‌های داخلي و امكانات خارجي تناسب و تطابق ايجاد می‌کند.

  1. مکتب برنامه­­ریزی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند رسمی

برخلاف طراحي بجاي فكر كردن به ارزش‌ها توجه خود را به اهداف كمي سازمان معطوف داشت . درواقع ابتدا اهداف تعيين و سپس شرايط دروني و بيروني سازمان ارزيابي می‌گردد.

  1. مکتب موقعیت­یابی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند تحلیلی

در اين مكتب تنها تعداد خيلي كمي از استراتژي كليدي در هر صنعت معين مطلوب است. درواقع مجموعه‌ای از ابزارهاي تحليلي را براي تطبيق استراتژي با شرايط ايجاد كرد.

  1. مکتب کارآفرینی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند رؤیایی

برعكس مكتب طراحي است يعني اين مكتب نه‌تنها فرايند تشكيل استراتژي را بر رهبر منفرد متمركز ساخته بلكه بر ذاتي بودن فرايندهاي ذهني مثل شهود، تجربه و بينش تأكيد دارد.

  1. مکتب شناختی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند ذهنی

تأكيد بر جنبه‌های روان‌شناختی و شناسایی ذهن استراتژيك . يعني استراتژيستها خودآموخته هستند و تصميمات آن‌ها محصول تجربه مستقيم آن‌هاست.

  1. مکتب یادگیری؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند غیرمنتظره

بنياد اين مكتب بر توصيف است نه تجويز و شکل‌گیری است تا تدوين. در اينجا تدوين از اجرا جدا نيست ،تصميمات و فعالیت‌های جزئي افراد مختلف، استراتژي را تشكيل می‌دهد. یادگیری به‌عنوان ايجاد دانش مطرح است يعني تأكيد بر دانش ضمني بجاي دانش صريح يادگيري فردي موجب يادگيري جمعي می‌شود.

  1. مکتب قدرت؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند مذاکره

تدوين استراتژي فرايند آشكار قدرت است. استراتژی‌ها از فرايندهاي سياسي نشئت می‌گیرند. لذا بيشتر موقعيت هستند تا چشم‌انداز و پیش‌بینی‌نشده هستند تا پیش‌بینی‌شده. براي كسب مقبوليت بايد واقعیت‌های سياسي را شناخت و اداره كرد.

  1. مکتب فرهنگی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند جمعی

استراتژی حاصل یک تعامل اجتماعی است. استراتژی در مکتب فرهنگی به نفع عمومی اشاره دارد حال‌آنکه در مکتب قدرت به نفع شخصی توجه می­شود. در این مکتب استراتژی بیشتر به­عنوان ناظر به چشم­انداز مطرح است تا یک موقعیت.

  1. مکتب محیطی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند واکنش‌پذیر

محیط به­عنوان مجموعه نیروهای خارج از سازمان تعریف می­شود.با قرار دادن محيط در كنار رهبري و سازمان ديدگاه كلي شکل‌گیری استراتژي را متعادل می­سازد. استراتژي عبارت است از: يافتن راه‌های كسب منافع اقتصادي و تبديل آن به منابع سمبوليك و بالعكس.

  1. مکتب ترکیب­بندی؛ تدوین استراتژی به­عنوان یک فرایند تغییر و دگرگونی.

اين مكتب امكان آشتي و سازگاري  و یکپارچه‌سازی پیام‌های مكاتب ديگر فراهم می‌کند.  استراتژی‌ها در این مکتب  به­عنوان الگو، طرح، وضعيت، چشم‌انداز يا تدابير و ترفندهاي ديگر مطرح می­شوند.

شناخت کامل فرایند تدوین استراتژی با مفهوم کل­نگری و ترکیب این اجزا گره­خورده است. یعنی درنهایت باید کل اندام فیل استراتژی موردتوجه باشد، چراکه کل متفاوت از جمع اجزا است.

این پست را منتشر کنید

پست‌های دیگر

پنج فرمان برای تفکر استراتژیک

5 فرمان برای تفکر استراتژیک

نویسندگان کتاب «5 فرمان برای تفکر استراتژیک» کوشیده‌اند به مدیران سازمان‌ها کمک کنند با نگاهی متفاوت به مدیریت استراتژیک، زوایای ناشناخته‌ کسب‌وکار را کشف کنند.

خلاقیت زیر اسلحه

خلاقیت زیر اسلحه

مقاله «خلاقیت زیر اسلحه» به بررسی این نکته می‌پردازد که آیا تفکر خلاق در اعضای یک سازمان در شرایط پر فشار تقویت می‌شود یا نه.